Φλώρινα - Ξινό Νερό - Αετός - Νυμφαίο - Σκλήθρο - Λέχοβο
Το Ξινό Νερό, 30 χλμ. από την Φλώρινα, οφείλει την ονομασία του στη γεύση του τοπικού νερού. Η ομώνυμη Δημοτική Επιχείρηση εμφιαλώνει το φυσικό μεταλλικό νερό και παράγει αναψυκτικά, προϊόντα αυξημένης ζήτησης στην αγορά, επειδή έχουν χαρακτηριστεί υγιεινά και εξαιρετικής ποιότητας. Το πέτρινο σχολείο του οικισμού, κτίσμα του 1880 και ο νερόμυλος του Γιάζου, έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία. Η ιστορία της περιοχής του Αετού ξεκινά από την πρώιμη εποχή του Σιδήρου.
Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι από τα προϊστορικά χρόνια η περιοχή ήταν σταυροδρόμι για τους λαούς που έρχονταν από την Κεντρική Ευρώπη προς την Ελλάδα και το Αιγαίο. Εδώ λειτουργεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Αρκτούρος». Δυτικά του οικισμού βρίσκεται το μοναστήρι των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. Στον Αετό γίνεται κάθε χρόνο η γιορτή της πιπεριάς. Ολόκληρη η περιοχή γύρω από τις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα προσφέρεται για πεζοπορίες και οδικές διαδρομές. Όμως πριν συνεχίσουμε τη διαδρομή μας προς το Σκλήθρο ακολουθούμε το δρόμο προς το Νυμφαίο απολαμβάνοντας τη θέα προς τις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα. Το χωριό είναι κτισμένο στο Βίτσι σε υψόμετρο περίπου 1350 μ.
Είναι ένα από τα ωραιότερα χωριά της περιοχής. Ιδρύθηκε στα 1386 από Βλάχους και το αρχικό του όνομα ήταν Νέβεσκα (= νύφη, αθέατη, όπου μένει το χιόνι) σε ένα τοπίο εξαιρετικού φυσικού κάλλους με πυκνά δάση. Υπήρξε κέντρο αργυροχρυσοχοΐας της Μακεδονίας επί τρεις αιώνες (1650 - 1930). Ο οικισμός διατηρεί την παλιά φυσιογνωμία του. Πολλά παλαιά πέτρινα σπίτια αναστηλώθηκαν και όσα καινούργια κτίζονται εναρμονίζονται με αυστηρότητα στην παράδοση για να μην αλλοιωθεί ο γραφικός του χαρακτήρας.
Ο επισκέπτης μπορεί να περπατήσει σε μονοπάτια στο δάσος και να ακολουθήσει δεκάδες διαδρομές με τα πόδια, με ορεινό ποδήλατο ή με άλογο, καθώς στο χωριό λειτουργεί Πρότυπος Ιππικός Όμιλος. Στο δάσος του Νυμφαίου βρίσκεται το καταφύγιο της καφέ αρκούδας, μια περιφραγμένη έκταση όπου ζουν με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Εδώ εδρεύει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Προστασίας της καφέ αρκούδας «Αρκτούρος» που έχει εγκαταστάσεις και στο Δήμο Αετού. Σημαντικά είναι στον οικισμό η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1867), η Νίκειος Σχολή (1919), που λειτουργεί ως συνεδριακό κέντρο, το «Σπίτι των χρυσικών», τριώροφο αρχοντικό που λειτουργεί ως μουσείο αργυροχρυσοχοΐας, λαογραφίας και ιστορίας. Όμως το Νυμφαίο είναι ένα ζωντανό μουσείο της πολιτιστικής κληρονομιάς, ένας οικισμός ανοικτός στον κόσμο. Διαθέτει παραδοσιακούς ξενώνες για ευχάριστη διαμονή.
Το 2000 σε πανευρωπαϊκό διαγωνισμό η Ευρωπαϊκή Ένωση απένειμε την ευρωπαϊκή διάκριση Αναγέννησης χωριού στο όμορφο αυτό ορεινό χωριό της Μακεδονίας. Ο Συνεταιρισμός Γυναικών Νυμφαίου «Η Νύμφη» παράγει και πωλεί παραδοσιακά προϊόντα, όπως γλυκά του κουταλιού, λικέρ, ζυμαρικά, εργόχειρα, ξυλόγλυπτα. Συνεχίζοντας τη διαδρομή προχωρούμε προς το Σκλήθρο, γραφικό οικισμό σε καταπράσινο τοπίο. Πάνω από το χωριό βρίσκεται δάσος με βελανιδιές. Μέσα στον οικισμό ο επισκέπτης μπορεί να δει την ενοριακή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, κτίσμα του 1867. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η καλλιέργεια της πατάτας. Γι- αυτό κάθε χρόνο, τον Αύγουστο, πραγματοποιείται η γιορτή της πατάτας.
Στο τέλος της διαδρομής φθάνουμε στο Λέχοβο, που απέχει 55 χλμ. από τη Φλώρινα και 40 χλμ. από την Καστοριά. Ιδρύθηκε γύρω στα 1600. Οι κάτοικοί του υπήρξαν ξακουστοί κτίστες. Στην πλατεία του χωριού στέκεται επιβλητικά ο ναός του Αγίου Δημητρίου (1812, 1868) και δίπλα του η Αστική Σχολή (1900), όπου στεγάζεται σήμερα το Λαογραφικό Μουσείο, που περιλαμβάνει εκκλησιαστικά κειμήλια, εργαλεία, είδη οικοσκευής και στολές. Στο κτιριακό αυτό σύνολο εντάσσεται και η λιθόκτιστη κρήνη (1908), που ξεδιψά τον κουρασμένο περαστικό με το δροσερό νερό της πηγής.










