Φλώρινα - Βεύη - Πέτρες - Αμύνταιο - Άγιος Παντελεήμονας - Κέλλη

Στη διαδρομή από τη Φλώρινα για το Αμύνταιο αξίζει μια παράκαμψη στη Βεύη. Βρίσκεται στη θέση αρχαίου ομώνυμου οικισμού, που η κατοίκησή του χρονολογείται από την ελληνιστική εποχή και τους ρωμαϊκούς χρόνους. Σώζονται επίσης ερείπια φρουρίου. Στην άκρη του χωριού διασώζεται η μικρή μονόχωρη εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ίδρυμα της οικογένειας του ιερέα Δούκα, που διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες του 1460.

Παρά τις φθορές το εικονογραφικό πρόγραμμα διατηρείται στο σύνολό του. Πρόκειται για ένα σημαντικό σύνολο της σχολής ζωγραφικής της Αχρίδας στο 15ο αι. Το λιθόκτιστο σχολείο της Βεύης, κτίσμα του 1919, πρόκειται να στεγάσει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Οι Πέτρες ανήκουν στο Δήμο Αμυνταίου.

Σε απόσταση 1,5 περίπου χλμ. από τον σύγχρονο οικισμό, σε τραπεζοειδή λόφο, ανασκάφηκε ελληνιστική πόλη, τα οικοδομικά τετράγωνα της οποίας διαμορφώνονται στις έντονες κλίσεις του εδάφους. Οι οδικές αρτηρίες εκμεταλλεύτηκαν τις ισοϋψείς καμπύλες του λόφου και διασταυρώνονται με στενούς κάθετους δρομίσκους. Οι πρωιμότερες οικιστικές φάσεις ανάγονται στον 3ο αι. π.Χ. η κύρια όμως οικιστική ανάπτυξη παρατηρείται κατά τον 2ο αι. π.Χ. Τα σπίτια είναι διώροφα χωρίς αυλή. Στο ισόγειο συνήθως είναι τα εργαστήρια και οι αποθηκευτικοί χώροι. Σε μια πλευρά υπάρχει χειρόμυλος ενώ στο κέντρο διαμορφώνεται εστία μαγειρικής.

Οι ανασκαφές έφεραν στο φως εργαστήρια κεραμικής, κοροπλαστικής και μεταλλοτεχνίας, τα οποία παρά τις τοπικές τους ιδιομορφίες, έχουν στενούς δεσμούς με αυτά της Πέλλας. Η καταστροφή της πόλης έγινε τον 1ο αι. π.Χ. Στον σύγχρονο οικισμό βρίσκεται η μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου, αντιπροσωπευτικό δείγμα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής της εποχής του. Το Αμύνταιο απέχει 27 χλμ. από την πόλη της Φλώρινας. Οφείλει την ονομασία του στον Αμύντα, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Βρίσκεται κοντά στις λίμνες Πετρών και Βεγορίτιδας.

Η περιοχή είναι ξακουστή για τους αμπελώνες και τα περίφημα κρασιά, που ξεχωρίζουν για την ποικιλία στις γεύσεις, στα αρώματα και για το εκπληκτικό χρώμα τους. Έχει χαρακτηριστεί ως ζώνη Ο.ΠΑ.Π. (Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας). Εδώ κυριαρχεί η μοναδική ελληνική ποικιλία του ξινόμαυρου. Η ροζέ σαμπάνια, που παράγεται στο Αμύνταιο, είναι ο μοναδικός ροζέ φυσικός αφρώδης οίνος στην Ελλάδα.

Το οινοποιείο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (Ε.Α.Σ.) Αμυνταίου είναι επισκέψιμο, όπως και το οινοποιείο της εταιρίας Βεγορίτις Α.Ε. Και τα δύο ανήκουν στους δρόμους του κρασιού της Μακεδονίας. Αμπελώνες βρίσκονται επίσης στα παραλίμνια κτήματα του Αγίου Παντελεήμονα. Στην περιοχή το 1896 κατά την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής ανακαλύφθηκε από Ρώσους αρχαιολόγους οικισμός και νεκροταφείο της Πρώιμης εποχής του Σιδήρου (1200 π.Χ.) με 376 τάφους. Οι ανασκαφικές έρευνες στο χώρο συνεχίζονται τα τελευταία χρόνια με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στην όχθη της λίμνης Πετρών ήρθε στο φως προϊστορικός λιμναίος οικισμός, όπου πραγματοποιούνται ανασκαφικές εργασίες.

Στο χωριό υπάρχει μύλος του 17ου αι. χαρακτηρισμένος ως διατηρητέο μνημείο, που είναι επισκέψιμος. Στις ταβέρνες των παραλίμνιων οικισμών στη λίμνη των Πετρών και στη Βεγορίτιδα ο επισκέπτης μαζί με το περίφημο κρασί αξίζει να γευτεί τα φρέσκα λιμνίσια ψάρια, όπως είναι τα τσιρόνια, το γριβάδι αλλά και η πέστροφα σε συνδυασμό και με τις πιπεριές Φλωρίνης. Στο τέλος της διαδρομής βρίσκεται η Κέλλη. Το όνομα του οικισμού θεωρείται ότι προέρχεται από τη λατινική λέξη cella (= κελάρι), καθώς το χωριό μοιάζει με κλειστό χώρο σαν κελάρι, όπως είναι κτισμένο σε κοιλάδα που οριοθετούν τρία βουνά. Το κοινοτικό δάσος περιλαμβάνει οξιές, πεύκα, έλατα και άγριες λεύκες, πλούσια πανίδα (αγριογούρουνα, ελάφια, λαγούς, λύκους, αλεπούδες) και ορνιθοπανίδα (πέρδικες, γεράκια, τσίχλες). Στο χωριό διασώζεται η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (1850). Επίσης λειτουργεί από τον Οργανισμό Πρόνοιας εργαστήριο Υφαντών και Ταπητουργίας χειροποίητων χαλιών.